Опасызда Отан жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: опасыз, яғни еліне, жұртына, сөзіне берік емес адамда шын Отаны жоқ деген сөз. Астарлы мағынасы — адам өз еліне адал болмаса, туған жердің қадірін түсінбесе, оның жүрегінде елдік сезім де, жауапкершілік те әлсірейді. Отанға деген сүйіспеншілік тек сөзбен емес, ісімен дәлелденеді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «опасыз» сөзі сенімсіздік, сатқындық, тұрақсыз мінезді білдіреді. Ал «Отан» — жай ғана жер атауы емес, халық, тарих, тіл, дәстүр, ата-баба аманатының жиынтығы. Мақал осы екі ұғымды қарсы қойып, адам мен елдің арасындағы рухани байланысты көрсетеді. Елге адалдық — адамдықтың бір өлшемі екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір адам өз пайдасы үшін ел мүддесін елемей, қоғамдық жауапкершіліктен қашса, жұрт оны адал азамат деп қабылдамайды. Керісінше, өз жұмысында, қызметінде, сөзі мен ісінде еліне пайдалы болуға тырысқан адам нағыз отаншыл саналады.