Омырауына отын жарсаң да оянбас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қалың ұйқыдағы, селқос немесе қырсық адамға айтылған. Тура мағынада біреудің омырауына от жақсаң да, ол оянбайтындай күйді білдіреді. Астарлы мағынасы — кей адамға қанша ескерту жасасаң да, қанша тырыссаң да, ол оңай серпілмейді, сөзді ұқпайды, әрекетке келмейді. Мұнда адамның енжарлығы, немқұрайлылығы немесе тым қалың ұйқысы сыналады.
Образдар мен теңеулер
«Омырау» — адамның ең сезімтал тұсы, ал «отын жару» — қатты әсер ететін, тіпті қауіпті әрекет. Екі образ бірігіп, өте күшті ықпалдың өзін сезбейтін адамды бейнелейді. Бұл сөз тіркесі әсері мол болса да, нәтиже бермейтін ескертуді немесе жүрегі селт етпейтін жанды көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жауапкершілігі жоқ, бейқам адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент сабаққа дайындалмай, ескертуді де елемей жүрсе, «Омырауына отын жарсаң да оянбас» деп айтуға болады. Яғни, адамды қанша қамшыласаң да, өз еркімен өзгертпесе, нәтиже шықпайтынын білдіреді.