Надан күзетеді, дана түзетеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Надан адам бір істің, бір жағдайдың сырын терең түсінбей, тек сырттай бақылап, бос күзетумен шектеледі. Ал дана адам мәселенің түйінін көріп, оны жөндеп, дұрыс жолға салады. Мақалдың тура мағынасы — біреуі қарап тұрады, біреуі түзетеді; астарлы мағынасы — ақылы бар адам тек сынап-мінеп қоймай, пайдалы шешім ұсынып, кемшілікті жояды. Бұл жерде даналықтың белгісі — ісқа жарау, жауапкершілік алу, ал надандықтың белгісі — түсінбей тұрып әрекет ету немесе қол қусырып отыру.
Образдар мен теңеулер
«Күзету» сөзі — қарауыл болып тұру, сыртқы қалпын ғана бақылау дегенді аңғартады. «Түзету» — бұзылғанды жөндеу, қате жолды дұрыстау, кемді толықтыру мағынасында қолданылған. Осы екі етістік арқылы халық надан мен дананы қарама-қарсы қойып, олардың іс-әрекет айырмасын өте ықшам түрде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалны жұмыс орнында, оқу кезінде, қоғамдағы кез келген ортада қолдануға болады. Мысалы, бір адам әлеуметтік желіде бір мәселені тек сынап отырады, ал екінші адам нақты шешім ұсынып, қателікті түзетуге атсалысады. Осындайда «Надан күзетеді, дана түзетеді» деп айту орынды.