Мыңды айдаған да бірді мінеді,
Бірді айдаған да бірді мінеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — мың жылқы айдаған адам да, жалғыз жылқы айдаған адам да ақырында бір атты мініп жүреді. Астарлы мағынасы — адамның байлығы, мал-мүлкі, дәулеті қанша көп болса да, тіршілікте оның пайдаланатын өлшемі шектеулі; әркімнің күнделікті қажеті ортақ, артық дүние адамның өмірін өзгертпей қалуы мүмкін. Сонымен бірге бұл сөз дүниеқоңыздыққа берілме, көптің соңына қызықпа, бардың қадірін біл деген ойды аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мыңды айдау» — мол дәулет, үлкен шаруашылық, көп мүмкіндіктің белгісі. Ал «бірді міну» — адамның соңында бәрібір бір ғана тірегі, бір ғана өмірлік өлшемі қалатынын білдіреді. Яғни көп пен аздың сыртқы айырмасы болғанымен, түпкі мұқтаждықта адам бәрібір бірдей. Бұл образдар байлықтың шегі барын, ал адамның қажеті тым көп те емес екенін әдемі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал артық сән-салтанатқа, керексіз шығынға еліктемеу үшін айтылады. Мысалы, бір адам қымбат көлік, бірнеше пәтер жинаса да, күнде тек бір көлігін мініп, бір үйінде ғана тұрады. Сондықтан бұл мақал қарапайымдыққа, қанағатқа және дүниенің алдамшы жылтырына сын көзбен қарауға үйретеді.
Birdi aıdaǵan da birdi minedi.