Мың мәрте тыңда,
Бір рет сөйле.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сөзге сақ болып, алдымен тыңдап, ой елегінен өткізіп барып сөйлеу керегін білдіреді. Тура мағынасы — көп тыңдап, аз сөйлеу. Астарлы мағынасы — асығыс айтылған сөз опық жегізуі мүмкін, ал байыппен айтылған сөз беделді болады. Демек, адам бір нәрсеге араласарда, пікір білдірерде, әуелі жағдайды толық түсініп алғаны дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Мың мәрте тыңдау» — бұл шын мәнінде сандық өлшем емес, сабыр мен ұқыптылықтың бейнесі. Ол адамның құлағы мен ақылы үнемі дайын болсын деген ишара. «Бір рет сөйлеу» — сөзді қысқа, нақты, орнымен айту керек деген ойды білдіреді. Мұнда тыңдау мен сөйлеудің ара салмағы салыстырылып, тыңдаудың құндылығы жоғары қойылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста немесе отбасылық әңгімеде өте орынды. Біреудің сөзін бөлмей тыңдап, содан кейін ғана пікір айту мәдениеттілікті көрсетеді. Мысалы, жиналыста бір қызметкер мәселені толық түсінбей тұрып қарсы уәж айтпай, алдымен әріптестерін тыңдап шығып, содан кейін нақты ұсыныс білдіреді. Бұл қате түсінікті азайтып, дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі.
Bir ret sóıle.