Малы бірдің жаны бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы — малы ортақ, дәулеті бір адамдардың өмірі де, күйі де өзара тығыз байланысты деген ой. Астарлы мағынасы — бірлік бар жерде береке болады, ортақ мүдде үшін тізе қосқан жұрттың қуаты артады. Бір үйдің не бір қауымның малы көбейсе, соның игілігі де, жауапкершілігі де ортақ болады. Сондықтан бұл сөз адамдарды бір-бірінен бөлінбей, ынтымақпен тірлік етуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік қана емес, ырыс, дәулет, тіршілік көзі. «Жан» сөзі адамның өз өмірі, көңілі, тағдыры, ішкі тірегі ретінде алынған. Яғни малдың жағдайы бір болса, иелерінің де қамы, қуанышы, уайымы ортақ деген бейне берілген. Бұл — қазақ танымындағы мал мен жанның ажырамас байланысын көрсететін терең образ.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ортақ іс жүргізгенде өте орынды айтылады. Мысалы, бірнеше туыс бірігіп үй салып жатса немесе ортақ кәсіп ашса, әрқайсысы жауапкершілікті бөлісіп, бір-біріне сүйенсе, іс тез әрі берекелі жүреді. Осы кезде «Малы бірдің жаны бір» деп, ортақтық пен татулықтың маңызын еске салады.