Малды баға біл, бабын таба біл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Малдың қадірін білу үшін оны дұрыс бағып-күту керек деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл мақал малды тек ұстап қана қоймай, оның қорегін, күтімін, жайын, уақытын дәл табу қажет екенін білдіреді. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсенің нәтижелі болуы үшін оны тани білу, жөнін білу, ыңғайын таба білу керек. Яғни, еңбек те, іс те, кәсіп те білікпен істелсе ғана береке береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — қазақ тұрмысындағы ырыс-несібенің, күнкөрістің белгісі. «Баға білу» дегені — жай қарау емес, қамқорлықпен, жауапкершілікпен күту. «Бабын табу» — әр істің, әр тіршіліктің өз реті, өз ыңғайы бар екенін аңғартады. Бұл тіркес мал бағуды ғана емес, жалпы өмірдегі ұқыптылық пен тәжірибені меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал мал шаруашылығында да, кез келген кәсіпте де маңызды. Мысалы, фермер сиырды дұрыс азықтандырып, қорасын таза ұстап, уақытылы қараса ғана сүт молаяды, мал аман болады. Сол сияқты адам да өз ісінің бабын тапса, еңбегі зая кетпейді.