Мал айдаса - жаудікі,
Ысқырса - желдікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: малды айдап әкетсе, ол жаудың олжасы болып кетеді; ал тек ысқырып, бос дыбыс шығарса, ол желдің ісі сияқты өтеді де кетеді. Астарлы мағынасы: сырттан қарағанда күшті көрінген, бірақ пайдасы жоқ бос әрекет ештеңе бермейді. Бір істің нәтижесі болуы үшін нақты қимыл, батыл шешім, шын әрекет керек. Тек сөз, бос уәде, дабыра адамның еңбегін де, беделін де өсірмейді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «мал» — тіршілікке қажет, құнды дүние; «жау» — тартып алушы, пайдаға кенелуші күш; «ысқырық» — бос дыбыс, құр әуез; «жел» — ізі жоқ, қолға түспейтін нәрсе. Яғни нақты іс жауға бұйырады, ал бос сөз желмен бірге ұшып кетеді деген ой бар. Бұл образдар арқылы халық істің салмағын сөздің салмағынан ажыратып көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал уәдеге көп, іске аз адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу жиналыста үлкен жоспар айтып, бірақ орындауға қадам жасамаса, жұрт: «Бұл — ыcқырған желдей, нәтижесі жоқ» деп бағалайды. Яғни еңбек пен жауапкершілік болмаса, сөздің құны төмен.
Ysqyrsa - jeldiki.