Қыздан туғанның қиығы жоқ,
Туыс қылудың қиыны жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыздан туған бала да жат болмайтынын, туыстықты қолдан жасап, жақындық орнатудың өзі қиын емес екенін айтады. Яғни, адамның кімнен туғанынан бұрын, оның елге, ағайынға сыйлы болып, аралас-қатынасты дұрыс ұстауы маңызды. Мақалдың астарында «туыстық тек қанмен емес, көңілмен де бекиді» деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыздан туған» деген тіркес қыз баланың перзенті де өз әулетіне, нағашы жұртына бөтен емес екенін аңғартады. Ал «қиығы жоқ» сөзі — сыртқа теппей, кежірлік жасамай, жатсынбайтын, реті келсе ортаға сіңісіп кететін адам деген бейнелі мағына береді. «Туыс қылудың қиыны жоқ» дегені — сыйластық, амандық-саулық, барыс-келіс арқылы жақындықты күшейту оңай екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал аралас туыстықта, құдандалықта, нағашы-жиен арасындағы сыйластықта жиі қолданылады. Мысалы, қалада өскен жиен ауылға барып, нағашы жұртымен шынайы араласып, бір дастарқанда отырса, үлкендер осы мақалмен «жатсынба, туыстықтың жөні осы» деп көңіл береді. Мақал адамдарды алалау емес, жақындасуға үндейді.
Týys qylýdyń qıyny joq.