Құрғақ сөз құлаққа жақпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құрғақ сөз — іске айналмаған, дәлелі жоқ, уәдесі бос сөз. Мұндай сөз адамға әсер етпейді, сенім де тудырмайды. Мақалдың тура мағынасы: еш мәні жоқ, жалаң айтылған сөз құлаққа жағымсыз естіледі. Астарлы мағынасы: адам бос сөйлемей, шындыққа сүйеніп, нақты ісімен сөйлегені дұрыс. Айтылған сөздің салмағы болуы үшін оның артында дәлел, ниет, жауапкершілік тұруы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құрғақ сөз» сөзі нәрсіз, нәр бермейтін, жаны жоқ сөздің бейнесі ретінде алынған. «Құлаққа жақпас» деген тіркес сол бос сөздің тыңдаушыға ұнамсыз, пайдасыз екенін көрсетеді. Қазақ ұғымында сөздің сәні ғана емес, салмағы да маңызды. Сондықтан бұл мақал сөздің шындықпен, іспен, ықыласпен қабысуын талап етеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал уәде көп, нәтиже аз жағдайға дәл келеді. Мысалы, бір адам «ертең істеп беремін» деп қайта-қайта айта беріп, бірақ нақты қадам жасамаса, айналасындағылар оның сөзінен жалығады. Ал істелген жұмыс қана сенім қалыптастырады, бос уәде емес.