Құдай бергеннің тоқтысын Қыдыр бағады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құдай бергеннің тоқтысын Қыдыр бағады деген мақалдың тура мағынасы — Алла несібе еткен малдың, дәулеттің өз қамқоршысы болады деген ұғым. Астарлы мағынасы — адамға берілген ырыс-несібе бекер қалмайды, оны Жаратқанның өзі қолдап-қорғайды. Мұнда ең басты ой — тәубе ету, барға қанағат қылу және берілген игілікті қадірлеу.
Образдар мен теңеулер
«Тоқты» — жас мал, береке мен ырыстың белгісі. Ал «Қыдыр» халық түсінігінде құт дарытатын, жолы болар адамға қонатын киелі бейне. Яғни бұл жерде Қыдырдың бағуы — малды тек адам емес, бақ-береке, құт-несібе қорғап жүреді деген көркем ишара. Мақал ырыс пен сәттілікті көзге көрінбейтін киелі күшпен байланыстырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне адал еңбекпен келген несібеге шүкір айту керегін білдіру үшін қолданылады. Мысалы, бір отбасы көп қиындыққа қарамастан азғана табыспен күн көріп, үйіне береке кіргізсе, үлкендер «Құдай бергеннің тоқтысын Қыдыр бағады» деп жұбатады. Яғни аз болса да, адал несібе сақталып, көбейеді деген сенім айтылады.