Көз жеткізер, көз жеткізбегенді сөз жеткізер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істің ақиқатын көзбен көрген адам оған анық сенеді, ал өз көзімен көрмеген нәрсені көбіне естілген сөз арқылы біледі. Астарлы мағынасы — дәлелсіз сөзге ермеу керек, бірақ кейде шындықты жеткізетін де сөз болады. Яғни, адамға нақты көрініс те, сенімді әңгіме де ой салуы мүмкін. Дегенмен, сөздің бәрі бірдей шын емес, сондықтан естігенді сын көзбен бағалау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көз» — адамның өз көзімен көріп, шындықты тануының белгісі. Ал «сөз» — ақпарат, хабар, куәлік, түсіндіру. Халық көзді ең сенімді дәлелдің нышаны ретінде алады, ал сөзді қашықтағы немесе көрінбеген нәрсені жеткізетін құрал деп көрсетеді. Осы арқылы мақал көрген мен естігеннің айырмасын шебер аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған ақпаратқа сақ болуға үйретеді. Мысалы, әлеуметтік желіде бір жаңалықты көре сала сенбей, алдымен ресми дерекпен тексерген дұрыс. Егер өз көзіңмен анықтасаң — сенім артады, ал көрмеген нәрсені тек сөзге қарап қабылдау қателікке ұрындыруы мүмкін.