Көз - қорқақ, қол - батыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көз бір нәрсені қауіпті, ауыр немесе қиын деп көріп, жасқаншақтық танытады, ал қол іс жүзінде әрекет етіп, жұмысты атқаруға батылы жетеді. Астарлы мағынасы — адам кейде істі бастамай тұрып-ақ қорқып, күмәнданады, бірақ шын әрекетке кіріскенде оның қиын емес екені байқалады. Яғни, үрей көбіне ойда болады, ал іске келгенде қайрат пен ептілік жеңеді. Мақал адамның өзін-өзі жеңіп, еңбекке, іске, жауапкершілікке бел бууын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көз» — қауіптің бейнесін ерте сезетін, бәрін алыстан бағалайтын психологиялық ұғым. «Қол» — нақты іс, әрекет, батыл қадамның символы. Халық көзді қорқақ, қолды батыл деу арқылы ойдағы қорқыныш пен шынайы істегі қайсарлықты қарама-қарсы қойған. Бұл бейне адамның жалтақтамай, тәуекел етіп көруі керек екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа жұмыс бастауға қорқатын, бір істі қиын көріп жүрген адамға жиі айтылады. Мысалы, оқушы есептің көлемін көріп қорқуы мүмкін, бірақ шығара бастаса, оның біртіндеп жеңілдейтінін түсінеді. Сондықтан мақал адамды батылдыққа, іске кірісуге және күмәнді әрекетпен жеңуге үйретеді.