Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден бір күйге ауысып тұрады. Астарлы мағынасы — адам өміріндегі байлық пен дәулет тұрақты емес, бүгін бар нәрсе ертең жоқ болып кетуі мүмкін. Сондықтан дүние үшін тым мастанбау, барға қанағат етіп, жоққа сабыр сақтау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көшпелі дәулет» сөзі тұрақсыз, орнықсыз байлықты бейнелейді. «Бірде бар да, бірде жоқ» деген қайталама құрылым дәулеттің құбылмалы сипатын күшейтеді. Бұл тіркес желдей ескен, қолға тұрмайтын дүние екенін аңғартады. Яғни мал да, ақша да, несібе де адамның өз еркінен тыс өзгеріп отырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табыс пен жағдайға байланысты жиі айтылады. Мысалы, бір адам бір жылы жақсы табыс тауып, өз-өзін жоғары санап кетеді, ал келесі жылы жұмысынан айырылып қалады. Сондайда бұл мақал «дүние тұрақсыз, тәкаппарланба, сақ жүр» деген ескерту ретінде қолданылады. Ол адамды қарапайым болуға, ақшаны орнымен жұмсауға үйретеді.
Birde bar da, birde joq.