Көргенді күштеген жеңер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көргенді күштеген жеңер» деген мақалдың тура мағынасы — әдепті, көргені бар, тәжірибелі адамды күшпен басым түсуге болады дегендей естілгенімен, астарлы мағынасы мүлде басқа. Мұнда шын жеңіс тек күште емес, ақылда, сабырда, өмірден түйген өнегеде екенін аңғартады. Яғни тәрбиелі, көп көрген, ойлы адам ашуға ермей, сабырмен, парасатпен іс қылады; сондай адам ақырында өз дегеніне жетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көргенді» сөзі — өмір тәжірибесі мол, әдеп пен тәртіпті бойына сіңірген адамды білдіреді. «Күштеген» сөзі — зорлық, өктемдік, біреуді қаймықтыру әрекеті. Ал «жеңер» — сыртқы күштің бәріне бірдей үстем бола бермейтінін көрсетеді. Халық мұнда күш пен тәрбиені қарама-қарсы қойып, көргені көп адамның тапқырлығы мен ұстамы мықтырақ болатынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жұмыста, отбасында, қоғамдық қарым-қатынаста қолдануға болады. Мысалы, екі әріптес дауласып қалса, бірі даусын көтеріп қысым жасайды, ал екіншісі сабыр сақтап, жағдайды дұрыс талдап, дәлелмен сөйлейді. Ақырында әдепті, байыпты адам мәселені дұрыс шешіп, жеңіске жетеді.