Көп жүрген көгерер,
Көл аққан жерге нұр кірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қозғалып, жүрген жері жиі ауысқан адам тіршілік көріп, тәжірибе жинайды; ал су аққан, ылғал бар жерде табиғат жайқалып, көгеріп өседі. Астарлы мағынасы — әрекетсіздік адамды тежейді, ал еңбек, ізденіс, қозғалыс пен өмірге араласу адамды дамытып, тұрмысын жақсартады. Яғни, жүрген адам жол табады, көргені көбейеді, білгені артады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көп жүрген» сөзі тек жаяу сапар шегуді емес, өмірді танып, тәжірибе жинауды білдіреді. «Көгеру» — өсіп-өну, ілгерілеу, табысқа жету деген бейнелі ұғым. «Көл аққан жерге нұр кірер» дегенде су жүрген жердің құнарланып, айналаның көркейетіні айтылады. Бұл — адамның өмірі де қозғалыс пен еңбектен нәр алып, берекеге толады деген ойдың көркем бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуға, жұмысқа, сапарға шығып, жаңа орта көрген адамның тез есейіп, тәжірибелі болатынын аңғартады. Мысалы, ауылда ғана отырып қалмай, қалада білім алып, түрлі адамдармен араласқан жас маман кейін өз ісін дұрыс ұйымдастырып, табысты бола алады. Бұл мақал адамды жалқаулықтан арылып, ізденіске ұмтылуға шақырады.
Kól aqqan jerge nur kirer.