Қолда өскен түйенің тайлақ аты қалмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қолда бағып-қағып өскен түйе тайлақ кезінде-ақ көзге түсіп, жақсы қасиеті ерте білінеді. Астарлы мағынасы: бала кезден дұрыс тәрбие көрген, қамқорлық пен күтімде өскен адамның мінезі де, болашағы да жақсы болады. Яғни, ерте берілген тәрбие мен мейірім адамның бүкіл өміріне әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қолда өскен түйе» — көз қырында, күтіммен өсірілген, бағалы нәрсенің бейнесі. «Тайлақ» — жас түйе, жас ұрпақтың символы. «Тайлақ аты қалмайды» дегені оның алғашқы кезден-ақ ерекшелігі байқалатынын меңзейді. Бұл жерде түйе арқылы адам баласының тәрбиесі салыстырылып тұр: қалай бапталса, солай қалыптасады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәрбиесі мен ортасы мықты баланың болашағы жарқын болатынын айтуға қолданылады. Мысалы, ата-ана баласына кішкентайынан еңбек, әдеп, жауапкершілік үйретсе, ол өскенде сауатты, тәртіпті, сенімді азамат болып қалыптасады. Мектептегі, үйдегі және ортадағы жақсы тәрбие адамның бойынан ерте байқалады.