Қойдан қалған қозы қасқырға тап болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — отардағы қойдан бөлініп қалған қозы қорғансыз қалып, қасқырға жем болады. Астарлы мағынасы — үлкеннің, елдің, ұжымның қамқорлығынан, бағыт-бағдарынан ажыраған адам қауіпке жиі ұшырайды. Яғни жалғыздық пен бақылаусыздық әлсіздікті күшейтеді, ал бірлік пен тәртіп адамды сақтайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — көпшілік, үйір, қорған болатын орта; «қозы» — тәжірибесіз, аңғал, жас адам; «қасқыр» — қауіп, жау, жамандық немесе қулық-сұмдықтың бейнесі. Қозының қасқырға тап болуы — қорғансыздың оңай олжаға айналуының өте әсерлі көрінісі. Халық бұл арқылы әлсізді аялап, оны жалғыз қалдырмау керегін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана, мұғалім немесе ұжым бақылауынан тыс қалған жасөспірімдерге қатысты жиі айтылады. Мысалы, интернеттегі күмәнді топтарға еріп кеткен бала алдамшы адамдарға сеніп қалуы мүмкін. Сондайда «қойдан қалған қозы қасқырға тап болады» деп, сақ болуға, ортадан ажырамауға, ақылдасып әрекет етуге ескертеді.