Кімнің отын оттасаң, соның суын ішерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қай үйдің отына жақындап, сол үйдің жылуын пайдалансаң, сол үйдің суын да ішесің. Астарлы мағынасы: кімнің ықыласын, нанымын, тіршілігін, берер несібесін пайдалансаң, соған тәуелді боласың, соның сөзін сөйлеп, көңілін табуға мәжбүр боласың. Яғни адам өз пайдасын көрген ортасына жауапкершілікпен қарауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «отын оттау» — біреудің есебінен күн көру, бір ортаның ықыласына сүйену деген ишара. Ал «суын ішу» — сол үйдің ырысын, пайдасын, жағдайын толық пайдалану. От пен су қарапайым тұрмыстық нәрсе болғанымен, олар арқылы тәуелділік пен ризашылық терең бейнеленеді. Мақал адамға алғаныңды ұмытпа, жақсылықтың өтеуі болады дегенді ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс, оқу, қызмет немесе қарым-қатынас жағдайында қолдануға болады. Мысалы, бір адам компанияның есебінен оқып, тәжірибе жинап, кейін сол ұйымға адал қызмет етуі тиіс. Яғни біреудің қолдауын көрген соң, соған құрметпен қарап, жауапкершілік таныту қажет екенін білдіреді.