Кілем түрге керек,
Қылыш ерге керек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр нәрсенің өз орнын, өз сынын табатынын білдіреді. Тура мағынасында кілем — үйдің сәні мен көркі, ал қылыш — ер азаматтың қаруы. Астарлы мағынасы бойынша, адамға өмірде өзінің болмысына, міндетіне, қажетіне сай нәрсе керек: сән мен жарасым — біреуге, қорғаныс пен ерлік — біреуге лайық. Яғни, артық нәрсе емес, орнымен қолданылған дүние құнды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кілем» — әсемдік, жайлылық, береке, үй ішінің көркі деген ұғымды меңзейді. Ал «қылыш» — батылдық, намыс, қорған, ер азаматқа тән қайраттың белгісі. Екі образ бір-біріне қарсы қойылып, әр саланың өз қажеті бар екенін көрсетеді. Осы арқылы халық әйелге тән нәзік жарасым мен ерге тән қайсарлықты астастырып, өмірдің үйлесімін танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген істі өз табиғатына сай таңдауға үндейді. Мысалы, жұмысқа құрал-жабдықты да, киімді де, сөзді де орынмен қолдану керек. Бір адамға сән-салтанат жарасса, екіншісіне тәртіп пен жауапкершілік маңызды. Сол сияқты, кеңседе дизайнерге әдемілік қажет болса, қауіпсіздік қызметкеріне сақтық пен қырағылық керек.
Qylysh erge kerek.