Ханға - хандық, биге - билік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамға өз орны, өз міндеті лайық дегенді білдіреді. Тура мағынасында ханға ел басқару, билік жүргізу тән, биге дау шешіп, төрелік айту жарасады. Астарлы мағынасы — қоғамда әркім өз қабілеті мен мәртебесіне сай іс атқарса, тәртіп те, әділдік те сақталады. Яғни, істің жөнін білген адамға жауапты жұмыс тапсырылса, ел ісі оңға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы хан — жоғары билік иесі, ел тізгінін ұстаған тұлға. Би — ақылымен, шешендігімен, әділ төрелігімен танылған адам. «Хандық» пен «билік» сөздері екі түрлі қызметті айқындап, әрқайсысының салмағын көрсетіп тұр. Бұл жерде образ арқылы қазақ қоғамындағы лауазым, жауапкершілік және бедел ұғымдары берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал басшылық пен мамандықтың орнын шатастырмауды ескертеді. Мысалы, ұжымды басқаруға ұйымдастырушылық қабілеті бар адам, ал дау-жанжалды шешуге сабырлы, әділ қызметкер қойылса, жұмыс нәтижелі болады. Сондай-ақ, біреудің ісіне орынсыз араласпай, әркімнің өз міндетін құрметтеу керек екенін де ұқтырады.