Хан - тағында,
Би - шағында.
Латын әліпбиінде:
Han - taǵynda,
Bı - shaǵynda.

Мақалдың мағынасы:

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.

"Хан - тағында, Би - шағында." деген мақал халықтың дәстүрлі басқару жүйесін, құқық қорғау және шешім қабылдау институттарын сипаттайды.

Бұл мақалда "хан" сөзі жоғары билік, әмірші, яғни мемлекеттегі негізгі басшыны білдіреді. "Тағында" - ханның билік жүргізіп отырған орны, яғни оның заңдарын, шешімдерін қабылдайтын ортасы. Ал "би" сөзі - халық арасындағы заң шығарушы, әділ төрелік айтушы, яғни жергілікті билікті білдіреді. "Шағында" - бидің өзінің құзыры, халықтың мүддесін қорғап, дауларды шешетін кезеңі.

Мақалдың мағынасы - мемлекет басқару мен қоғамдағы тәртіп әрқашан өз орнында, яғни позалардың өзара үйлесімділігі мен міндеттемелері бар екенін айтады. Хан мен бидің рөлдері, олардың міндеттері мен жауапкершіліктері өзара байланысты. Бұл халықтың билік құрылымындағы тұрақтылық пен тәртіптің қажеттілігін көрсетеді.


#Би - шешендік туралы