Кешегі жылға бүгін сай,
Былтырғы құлын - биыл тай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал уақыттың тез өтетінін, өмірдің де, табиғаттың да бір орында тұрмайтынын білдіреді. Тура мағынасында: былтыр құлын болған жылқы биыл тай болады, яғни аз уақыттың ішінде өсіп, түрі де, қалпы да өзгереді. Астарлы мағынасы: кеше ғана бір күйде болған нәрсе бүгін мүлде басқа деңгейге жетуі мүмкін, сондықтан уақытты бағалап, әр кезеңнің өз ерекшелігін түсіну керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылға» — судың жылжып ағатын арнасы, ал «құлын» мен «тай» — тіршіліктің дамуын көрсететін бейне. Құлынның тайға айналуы адам өміріндегі өсу, жетілу, өзгеріс сияқты құбылыстарға теңеледі. Яғни табиғаттағы үздіксіз қозғалыс арқылы өмірдің өткіншілігі мен жылдам өзгерісі астарланып тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, кеше ғана мектепке келген оқушы бір жылдың ішінде білім алып, жауапкершілігі артқан жасөспірімге айналады. Сол сияқты технология, қоғам, адам пікірі де тез өзгереді. Сондықтан адам бүгінгі мүмкіндікті бос жібермей, уақытпен бірге дамуға тиіс.
Byltyrǵy qulyn - bıyl taı.