Кемер белбеу - бел сәні,
Кемел жігіт - ел сәні.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жігіттің көркі тек сыртқы келбетте емес, оның мінезі, тәрбиесі, ісі мен елге пайдасымен өлшенетінін айтады. Кемер белбеу белді жинақы, көрікті етсе, кемел жігіт те елге абырой, көрік, мақтаныш береді. Яғни, адамды әсем қылатын нәрсе — сәнді киімі емес, оның кемелдігі, парасаты мен жауапкершілігі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кемер белбеу» — қазақ киіміндегі сән-салтанаттың белгісі. Ол белді бекем ұстап, киімге өң береді, көзге әдемі көрінеді. Ал «кемел жігіт» — ақылы толысқан, сөзі орнықты, ісі тиянақты, елге сыйлы азаматтың бейнесі. Белбеу белдің сәні болса, жігіттің кемелдігі елдің сәні деген ой арқылы халық адам бойындағы шынайы құндылықты алға шығарады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жастарды тек сыртқы сән-салтанатқа емес, ішкі мәдениетке, білімге, еңбекқорлыққа баулиды. Мысалы, жаңа жұмысқа тұрған жігіт өз киімімен емес, жауапкершілігімен, ұқыптылығымен, әріптесіне көмегімен көзге түссе, оны елге сыйлы азамат деп таниды.
Kemel jigit - el sáni.