Келісті сөз - күміс,
Жемісті жұмыс - алтын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің де, істің де өз бағасы бар екенін айтады. Тура мағынасында «келісті сөз» — орнымен, әдемі, ойлы айтылған сөз, ал «жемісті жұмыс» — нәтижесі бар, пайдалы еңбек. Астарлы мағынасы: жақсы сөйлей білу де, нақты іс тындыра білу де адамды қадірлі етеді. Бірақ сөз қанша көркем болса да, еңбектің нәтижесі одан да жоғары бағаланады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күміс» — әдемілікке, сәнге, қадірлі сөзге теңеу. Күміс жалт-жұлт етіп көз тартады, сол сияқты орынды сөз де құлаққа жағымды, жүрекке жылы тиеді. Ал «алтын» — ең қымбат, ең құнды нәрсенің бейнесі. Жемісті жұмыс алтынға теңелуі арқылы еңбек нәтижесінің шын байлық екені көрсетіледі. Яғни сөздің сәні бар, бірақ істің салмағы басым.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал орынды сөйлеп қана қоймай, нақты нәтиже көрсету керек деген ойды білдіреді. Мысалы, бір қызметкер жиналыста әдемі уәде беріп жүрсе де, тапсырманы уақытында орындамаса, оның сөзі бағаланбайды. Ал сөзін де, ісін де үйлестіре білетін адам ұжымда сыйлы болады. Сондықтан бұл нақыл адамды шешендікке де, еңбекқорлыққа да үндейді.
Jemisti jumys - altyn.