«Қажы бардағы күн қайда?» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қажы, беделді, сөзі өтімді кісі бар кезде кез келген істің сәтін табады, көмек пен қорғаннан тарықпайды. Астарлы мағынасы: тірегі бар адамға қиындық жеңіл, ал қолдайтын адамы кеткенде немесе әлсірегенде, жағдай күрделенеді. Яғни, біреудің демеуі мен беделі өмірде үлкен ықпал ететінін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қажы» — тек діндар адам емес, көпшілік сыйлаған, абыройы жоғары, сөзіне құлақ асатын тұлғаның бейнесі. «Күн» сөзі — ырыс, дәурен, қолайлы заман, қолда бар мүмкіндік мағынасында қолданылады. «Бардағы» мен «қайда?» деген сұрақ тіркесі өткен жақсы шақтың қайта оралмайтынын, тірек жоғалса, бұрынғыдай жайлы күннің де кететінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамның танысы, беделі немесе қамқоршысы бар кезде ісі оңай жүретін жағдайларға қатысты айтуға болады. Мысалы, жұмыста ықпалды басшы қолдап тұрғанда қызметкердің мәселесі тез шешіледі, ал сол қолдау болмаса, бұрынғыдай мүмкіндік азаяды. Сондықтан мақал адамға тек біреуге сүйеніп қалмай, өз ісін де нығайту керегін ескертеді.