Қарғаның құдасы көп,
Түлкінің жолдасы көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай ғана емес, астарлап айтқанда, айлакер, қу, пайдасын күйттеген адамның жанында да танысы, сөз жүзіндегі «досы» көп болатынын меңзейді. Қарға мен түлкі – халық танымында қулық пен есепке жақын бейнелер. Сондықтан мақалдың тура мағынасы құда, жолдас туралы болғанымен, шын мәнінде шынайы сыйластықтан гөрі, өз басының қамын ойлайтын адамға да көп адам еріп жүретінін ескертеді. Мұндай ортада адалдық емес, пайдакүнемдік басым болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Қарға – жұртқа онша сүйкімді көрінбейтін, бірақ төзімді әрі қулығы бар құс. Түлкі – айланың, алдаудың, сөз тауып кетудің символы. «Құдасы көп», «жолдасы көп» деген тіркестер – олардың әркіммен тіл табыса алатын, бірақ сол байланыстардың бәрі бірдей таза емес екенін аңғартады. Мұнда көптік — абыройдың емес, есептің белгісі болып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жалған беделге, жағымпаз ортаға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам пайдасы бар кезде ғана жұртқа жағып, айналасына көп таныс жинайды, ал қиындық туса, солардың көбі жоғалады. Мұндайда мақал адамды сыртқы көпшілікке емес, ішкі адалдыққа мән беруге шақырады.
Túlkiniń joldasy kóp.