Қара наннан қалаш жақсы,
Жаман ағайыннан Алаш жақсы.
Jaman aǵaıynnan Alash jaqsy.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалда дәмі жұпыны болса да, адал әрі қарапайым ас қадірлі екені айтылады. Тура мағынада қара нан мен қалаш салыстырылып, кейде сапасы төмендеу болса да, оның өзі пайдалы екенін меңзейді. Астарлы мағынасы — жаман, пайдасынан зияны көп ағайыннан гөрі, бірлігі мықты, елге қорған болатын тұтас жұрт, яғни Алаштың артық екені. Туыстың бәрі бірдей жақсылық әкелмейді; ал ел ішіндегі ынтымақ пен ортақ мүдде адамды қорғайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қара нан» — қарапайымдықтың, шынайы несібенің белгісі. «Қалаш» — сырттай әдемі, бірақ бәрінен артық емес нәрсені білдіреді. Ал «жаман ағайын» — іш тартып, кесірі тиетін туысты меңзейді. «Алаш» сөзі тек бір руды емес, кең мағынада қазақ жұртының бірлігін, елдік тұтастықты білдіреді. Яғни тар пиғылды туыстықтан гөрі, кең құшағы бар халықтық бірлік жоғары қойылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туыс арасында алауыздық, күншілдік, бөліс кезіндегі әділетсіздік көрінгенде айтылады. Мысалы, мұра бөліскенде бір ағайын өз пайдасын ғана ойлап, өзгеге қиянат жасаса, «жаман ағайыннан Алаш жақсы» деп, елдік пен әділдіктің туыстықтан да қымбат екенін еске салуға болады.