Қамыққан жұбанар,
Тарыққан қуанар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өмірінде қиындық пен қуаныш алма-кезек келетінін білдіреді. Бүгін көңілі құлазыған, мұңайған адам ертең жұбануы мүмкін; ал таршылық көрген жан кейін кеңшілікке, қуанышқа жетуі ықтимал. Яғни, бұл сөз үмітті үзбеуге, сабыр сақтауға шақырады. Қандай ауыр жағдай болса да, оның соңы жақсылыққа ұласуы мүмкін деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қамыққан» сөзі — мұңайып, көңілі түсіп тұрған адамды бейнелейді. «Жұбанар» — жұбаныш табады, сабырға келеді деген ұғым. Ал «тарыққан» — таршылық көрген, қиындыққа тап болған жан. «Қуанар» — сол қиындықтың артынан қуаныш келетінін меңзейді. Бұл екі жол қарама-қарсы күйді қатар алып, өмірдің өтпелі екенін әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыссыз қалған, оқуда қиналған не тұрмысы ауырлаған адамға сабыр айту үшін орынды қолданылады. Мысалы, студент емтиханнан төмен баға алып, қатты жабырқаса, жақыны: «Қамыққан жұбанар, тарыққан қуанар» деп, бұл сәттің уақытша екенін еске салады. Мұндай сөз адамға жігер беріп, алға ұмтылуға көмектеседі.
Taryqqan qýanar.