Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Kádesiz qyz bolmaıdy.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға болмайды деген ой. Астарлы мағынасы — қазақ қоғамында әр істің өз реті, өз жолы бар; қызға да, құдалыққа да құрмет көрсетіліп, дәстүр сақталуы керек. Яғни қыздың қадірі оның қалыңына емес, оған жасалатын сый-сияпат, құрмет пен әдепке байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қалыңсыз қыз» — қалыңмал талап етілмеген, яғни материалдық жағы жеңілдеген жағдайды білдіреді. Ал «кәдесіз қыз» деген тіркес — ешбір жөн-жоралғысыз, құрметсіз берілмейтінін аңғартады. «Кәде» сөзі қазақтың салт-дәстүріндегі сыйластық, жол беру, ризашылық білдіру секілді ұғымдарды жинақтап тұр.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал үйлену салтында әдеп пен мәдениетті сақтаудың маңызын еске салады. Мысалы, екі жақ қалыңмалға көп мән бермей, қарапайым той жасаса да, қызды шығарып салу, құдаларды күту, сыбаға беру сияқты жөн-жоралғылар орындалуы тиіс. Бұл — отбасы арасына сыйластық орнататын белгі.