"Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер" мақалы адамның өзінің отбасынан, туған жерінен, туыс-танысынан, туған мәдениетінен алыстап, жат жерде өмір сүруге, өзінің тамырынан, дәстүрінен ажырап қалуға қатысты айтылады.

Мақалдағы "құлан" - жабайы жылқы, ал "қағы" - бұл оның туған жері, отаны. Егер құлан өз жерінен алыстап кетсе, яғни өзінің табиғи орта­сынан, ортасынан, өмір сүрудің әдет-ғұрпы мен дәстүрлерінен безсе, онда ол ұзақ уақыт бойы тіршілік ете алмайды.

Мақалдың негізгі мағынасы: адам өзінің тамырынан, отбасынан, мәдениетінен алшақтаған кезде, ол жалғыздыққа, бақытсыздыққа, тіпті өмір сүрудің қиыншылықтарына тап болады. Сондықтан, адамдар өз тамырын, жерін, мәдениетін қадірлеуі қажет.