Ит күшігін ырылдап сүйеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ит өз күшігін жақсы көрсе де, оны еркелеткенде ырылдап, тісін көрсеткендей әсер береді. Астарлы мағынасы — кейде шын жақсы көрген адам да оны ашық жұмсақ сөзбен емес, қаталдықпен, талаппен тәрбиелейді. Яғни, мейірім мен қаталдық бір-біріне қарсы емес, қайта тәрбиеде екеуі қатар жүреді. Жақын адамды түзету үшін кейде ескерту, тыйым, тәртіп керек екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — иесіне берілген, адал жануардың бейнесі. «Күшік» — әлсіз, жас, тәрбиеге мұқтаж бала не жас адамды білдіреді. «Ырылдау» сырттай қаталдықты көрсетсе де, ішкі ниет жаман емес екенін танытады. Сондықтан бұл образ сүйіспеншіліктің тек жылы сөзбен емес, жауапкершілікпен, талаппен де көрінетінін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ата-ана мен ұстаздың, не басшының тәрбие тәсіліне байланысты жиі айтылады. Мысалы, әкесі баласының сабағын тастап жүргенін көріп, телефонды уақытша алып қойса, ол баласын жек көргендіктен емес, болашағы үшін тәртіпке шақырғаны. Демек, қатал ескерту кейде нағыз қамқорлықтың белгісі болады.