Ғұмырыңды ұзартқың келсе, ағаш ек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ағаш отырғызуы керек деген ой. Астарлы мағынасы — табиғатқа пайдаң тисе, өзің де игі ісіңнің жемісін көресің. Ағаш егу — тек көгалдандыру емес, болашаққа қалдырылған ізгі аманат. Себебі ағаш ауаны тазартады, көлеңке береді, жерді қорғайды, адамға да, жан-жануарға да пайдалы. Яғни бұл мақал жақсылық жасаудың, табиғатты аялаудың өмірді мәнді ететінін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ғұмыр» сөзі адамның өмір жолын, тіршіліктің ұзақтығын бейнелейді. «Ағаш егу» — жасыл өмірдің, өсіп-өнудің, ұрпаққа қалатын игіліктің символы. Ағаштың тамыры тереңдеп, бұтағы жайылған сайын, адамның жасаған жақсы ісі де уақыт өткен сайын кеңейіп, пайдасын арттырады. Сондықтан ағаш — береке мен өміршеңдіктің көрінісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал экологияны қорғау, айналаны көгалдандыру, табиғатқа жауапкершілікпен қарау үшін қолданылады. Мысалы, бір мектеп оқушылары сенбілікке шығып, аулаға тал егеді. Біраз жылдан соң сол талдар көлеңке беріп, ауаны тазартып, балалардың өз қолымен жасаған игі ісі ретінде есте қалады. Бұл — мақалдың өмірдегі нақты көрінісі.