Ескі сөз - жаңа сөздің қазығы,
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бұрынғы айтылған дана сөздің кейінгі жаңа ойға тірек болатынын білдіреді. Яғни ескі сөз — өткен тәжірибенің, өмірлік пайымның қазығы, соған сүйеніп жаңа тұжырым жасалады. Ал екінші жолда жақсы адамның жақсылығы жаман адамға да әсер етіп, оны тәрбиелеуге, түзетуге күш болатыны айтылады. Тура мағынада сөз бен адам салыстырылған, астарлы мағынада — тәжірибе мен өнеге өмірдің негізі деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазық» — бір нәрсені ұстап тұратын берік тірек. Демек, ескі сөз жаңа сөзге бағыт беретін сенімді негіз. Ал «азығы» — адамның қорегі, күнкөрісі. Жақсы кісі жаман кісінің рухани азығы деп, ізгі мінездің айналаға жұғатыны меңзеледі. Яғни жақсы адам тек өзін емес, өзгені де түзейтін өнеге иесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды үлкендердің ақылын, халық тәжірибесін бағалау керек кезде қолданамыз. Мысалы, жас маман жұмыста қателік жіберсе, тәжірибелі әріптестің кеңесіне құлақ асып, бұрынғы тиімді әдісті негізге алады. Сонда ескі тәжірибе жаңа іске тірек болады, ал жақсы адамның үлгісі ортаға пайда әкеледі.
Jaqsy kisi - jaman kisiniń azyǵy.