Ескі айда есіркеп,
Жаңа айда жарылқа.
Jańa aıda jarylqa.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдарды өткен айды да, жаңа айды да құрметтеп, әр кезеңге тәубе мен үмітпен қарауға шақырады. Тура мағынасында — ескі ай өткен күндердің белгісі, жаңа ай басталған жаңа уақыттың нышаны. Астарлы мағынасында — адам өткенге өкінішпен байланып қалмай, алдағы күннен жақсылық күтуі керек. Ескі айда «есіркеу» — өткен істі, өткен несібе мен ғұмырды бағалау; жаңа айда «жарылқау» — жаңа бастамадан ырыс, береке, сәттілік тілеу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ай» — тек аспандағы ай емес, уақыттың, өмір кезеңінің бейнесі. «Ескі ай» өткен шақты, болған істі, артта қалған мүмкіндіктерді білдіреді. «Жаңа ай» — үміт, жаңару, бастама, жаңа мүмкіндік. «Есіркеп» сөзі мейіріммен қарау, кешіріммен қабылдау мәнін береді. «Жарылқау» — жақсылық тілеу, қолдау көрсету, береке сұрау деген ұғымды аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа жыл, жаңа ай, жаңа жұмыс, оқу немесе өмірлік кезең басталғанда жиі айтылады. Мысалы, бір адам қиын айды артта қалдырып, жаңа жоба бастағанда: «Ескі айда есіркеп, жаңа айда жарылқа» деп, өткеннің ауырлығын ұмытып, алдағы іске сәттілік тілейді. Бұл сөз адамға сабыр мен сенім береді.