Ердің атағы туырлықтай,
Өзі бұлдырықтай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер адамды сыртқы даңқпен емес, шын болмысымен бағалау керек екенін білдіреді. Тура мағынада «атағы» — елге тараған аты, ал «туырлықтай» — киіз үйдің туырлығы сияқты кең жайылған нәрсе. Яғни, ердің аты жер-жаһанға мәлім болып көрінгенімен, оның өз болмысы «бұлдырықтай» ғана, ұсақ та көмескі болуы мүмкін. Астарлы мағынасы: даңқтың артында міндетті түрде үлкен ерлік не терең тұлға тұрмайды, сондықтан адамды сөзге емес, ісіне қарап тану керек.
Образдар мен теңеулер
«Туырлықтай» деген теңеу атақтың кең жайылып, көзге көп көрінетінін суреттейді. Ал «бұлдырықтай» сөзі адамның өз мәні шағын, әлсіз, не анық көрінбейтін күйін аңғартады. Халық осы арқылы жалған бедел мен шынайы қадірдің ара жігін ажыратады. Сыртқы көрініс алдамшы, ал ішкі сапа ғана адамды биіктетеді деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде аты шығып, бірақ ісінде тұрақтылығы жоқ адамдарға қатысты орынды айтылады. Мысалы, біреу көп мақтанып, өзін өте беделді көрсетеді, бірақ уәде еткен жұмысын атқармайды. Ондайда «аты бар, заты жоқ» деген ой осы мақалмен үндеседі. Бұл сөз адамды артық даңқ қумауға, шын еңбегімен танылуға шақырады.
Ózi buldyryqtaı.