Ерден ердің кемдігі болса да,
Елден елдің кемдігі болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ер азаматтың бойында мін, кемшілік болуы мүмкін, ал тұтас елдің кемдігі болмайды дегенге саяды. Астарлы мағынасы: жеке адам қателессе, оны түзетуге, кешіруге болады; бірақ елдің, жұрттың абыройы мен бірлігі жоғары тұрады. Елдің атына дақ түсірмеу, халықтың тұтастығын сақтау — бәрінен маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» сөзі жеке тұлғаны, азаматты білдіреді. «Ерден ердің» деуі — бір адамның кемшілігі екінші адамға да тән болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ал «елден елдің» дегені — елді көптің жиынтық бейнесі ретінде алып, жеке адаммен салыстырады. Яғни, бір адамның мінезі нашар болса, ол бүкіл елдің табиғатын анықтамайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қоғамды орынсыз жамандамауға, бір адамның ісіне қарап тұтас халыққа баға бермеуге үйретеді. Мысалы, бір қызметкер қате жіберсе, соған қарап бүкіл ұжымды кінәлау дұрыс емес. Сол сияқты, бір адамның сөзіне қарап, бүтін елдің намысын түсіруге болмайды. Бұл нақыл елдік ой мен сабырды тәрбиелейді.
Elden eldiń kemdigi bolmaıdy.