Ерден елтірі даулап алсаң да олжа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ер жігіттен бір елтіріні даулап, тартып алсаң да, ол олжа болып есептеледі. Астарлы мағынасы — қайсар, намысты, беделді адамнан бір нәрсе алу оңай емес, сондықтан ондай іске қол жеткізудің өзі табыс саналады. Мұнда ердің абыройы мен күш-қайраты да, сөзінің салмағы да аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
«Ер» сөзі мұнда жай адам емес, намыс пен батырлықты, салмақты мінезді білдіреді. «Елтірі» — құны аса үлкен емес, бірақ бағалы заттың бейнесі. Сол арқылы халық «аз болса да, қиыннан келген дүние қадірлі» деген ойды жеткізеді. «Дауап алу» тіркесі тартыс, бәсеке, ептілік пен батылдықты аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табандылықпен, қиын жағдайда да нәтижеге жеткен адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу мықты бәсекелестердің арасынан конкурс ұтып алса, «Ерден елтірі даулап алсаң да олжа» деуге болады. Яғни, қиыннан келген аз табыстың өзі бағалы екені меңзеледі.