Ер жігітке серуен де серуен,
Сергелдең де серуен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің жолы жеңіл де, ауыр да болса, екі жағдайда да сабырын жоғалтпай, көргенін өмірлік тәжірибе деп қабылдайтынын білдіреді. Тура мағынасында «серуен» — жайлы, көңілді жүріс-тұрыс; «сергелдең» — қиындық, әуреге түсу, тарығу. Астарлы мағынасы бойынша, нағыз азамат үшін өмірдің қызығы да, қиындығы да сын емес: ол қай жерде жүрсе де, намысын сақтап, төзіммен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «серуен» — ер жігіттің еркіндігі, сергектігі, өмірді көріп-білуі. Ал «сергелдең» — тағдырдың қиындығы, іркіліс пен күйбең тіршілік. Екі сөздің қатар келуі өмірдің екі қырын салыстырып тұр: бірінде қуаныш, бірінде ауырлық бар. Бірақ мақал екеуін де бірдей «серуен» деп алып, жігіттің қайсарлығы мен төзімін әсірелейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал адамды кез келген жағдайда сабырлы, шыдамды болуға үндейді. Мысалы, жас маман жаңа жұмысқа орналасқанда алғашқы күндерде қиналуы мүмкін, ал кейін тәжірибе жинап, сол қиындықты өмір мектебі ретінде қабылдайды. Яғни жеңіл күн де, ауыр күн де жігіттің жігерін шыңдайды.
Sergeldeń de serýen.