Ер жігіт бір күнде бір кісілік,
Бір күнде мың кісілік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің қадірі мен қуаты жағдайға қарай ашылатынын білдіреді. Кейде адам бір күнде ғана өзімен ғана тең, қарапайым, тыныш күйде жүрсе, ал сын сағат туса, мың адамның жүгін көтерердей қайрат, ақыл, жауапкершілік танытады. Яғни ердің шын бағасы қиын кезде білінеді. Астарлы мағынасы — азаматтың шынайы тұлғасы оның сөзінен емес, ісінен, табандылығынан, елге керек сәттегі мінезінен көрінеді.
Образдар мен теңеулер
«Бір кісілік» дегені — адамшылықтың, қалыпты тіршіліктің өлшемі. Ал «мың кісілік» — бір адамның елдің атын ұстап, көптің жүгін арқалайтын дәрежеге көтерілуін бейнелейді. Мұнда сандық салыстыру бар, бірақ ол нақты есеп емес, ер азаматтың рухани және ісмерлік қуатын әсірелей көрсету үшін алынған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, ауылда өрт шығып, не апат болғанда, бұрын үндемей жүретін бір жігіт алдымен көмек ұйымдастырып, жұртты сабырға шақырып, елге тірек болады. Сол сәтте оның шын ерлігі танылады.
Bir kúnde myń kisilik.