Ер тарықпай молықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ер адам таршылық көрмей, қиындыққа төзіп, еңбек етпей молшылыққа жете алмайды. Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да адамды жеңіл олжаға емес, маңдай тер мен сабырға сүйенуге шақырады. Өмірдегі береке бірден келмейді, оған сынақтан өту, шыдам көрсету, қажырлы болу керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» сөзі тек еркек емес, намысты, жауапкершілігі бар адам бейнесін білдіреді. «Тарығу» — таршылық, ауыр кезең, қысылтаяң шақ. Ал «молықпас» — молшылыққа, тоқшылыққа жетпейді деген ұғым. Демек, мақал қиындық пен ырыстың арасындағы байланысты көрсетеді: тарлық — сын, молдық — сол сыннан кейінгі нәтиже.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жас маман бірден жоғары жалақы күтпей, тәжірибе жинап, еңбек етіп, білімін арттырса, кейін табысы да өседі. Яғни, уақытша қиындыққа мойымай, табандылық танытқан адам ғана шынайы жетістікке жетеді.