Ер қадірін ер білер,
Зер қадірін зергер білер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мен заттың қадірін сол істің жайын жақсы білетін, сол ортада шыңдалған кісі ғана дұрыс түсінетінін айтады. Тура мағынасында ердің бағасын ер, ал асыл зердің бағасын зергер біледі. Астарлы мағынасы — біреудің еңбегін, мінезін, ерлігін, өнерін сырттан тұрып толық бағалау қиын; оны шынайы түсінетін адам керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» — батыл, намысты, сөзіне берік адам бейнесі. Ал «зер» — асыл әшекей, қымбат бұйымның символы. «Зергер» сол асылды танитын, өңдеп, баға беретін шеберді білдіреді. Яғни жақсыны жақсыдан ғана танитын халықтық ой жатыр. Бұл — маманның, тәжірибелі адамның қадірі жоғары екенін меңзейтін терең тұжырым.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды өнерде, кәсіпте, спортта, ғылымда жиі қолдануға болады. Мысалы, жас мұғалімнің әдістемесін бірден бәрі түсінбеуі мүмкін, бірақ тәжірибелі ұстаз оның шын еңбегін бағалайды. Сол сияқты, күрделі істің бағасын оны көріп-білген маман ғана әділ айтады. Сондықтан бұл мақал біреуді орынсыз сынамай, істің парқын білетін адамға құлақ асуға үндейді.
Zer qadirin zerger biler.