Ер дәулеті - еңбек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ер дәулеті - еңбек» деген мақал ер адамның, жалпы адамның ырыс-несібесі, абыройы мен тұрмыс берекесі еңбектің арқасында келетінін білдіреді. Тура мағынасында, дәулет деген — байлық, молшылық; ал астарлы мағынасында ол тек ақша не мүлік емес, өмірдегі табыс, бедел, жеткілікті тіршілік. Халық бұл сөзбен адам қол қусырып отырса, береке өзінен-өзі келмейтінін, еңбек еткен жан ғана өсіп-өнетінін түйіндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» сөзі тек ер азаматты емес, жауапкершілігі бар, ісі тиянақты адамды да меңзейді. «Дәулет» — қолдағы бар байлық, ырыс, несібе. Ал «еңбек» сол дәулеттің көзі ретінде алынған. Яғни еңбек бейне бір байлық әкелетін құнарлы топырақ сияқты: оған қанша тер сіңсе, сонша өнім береді. Бұл жерде еңбек пен дәулет бір-бірінен ажырамайтын себеп-салдар ретінде көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақалдың мәні өте өзекті. Оқу оқып, мамандық меңгеріп, адал жұмыс істеген адам ғана өмірін түзеп, табысқа жете алады. Мысалы, жас маман бос уақытын текке өткізбей, жаңа дағды үйреніп, табандылықпен еңбек етсе, біртіндеп жалақысы өсіп, тұрмысы жақсарады. Демек, берекенің кілті — тынымсыз еңбек.