Елің - панаң,
Жерің - анаң.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған ел мен туған жердің адам өміріндегі орнын өте биік қояды. «Елің - панаң» дегені: адамды қорғайтын, демейтін, сүйейтін күш — өз елі, өз жұрты. Ал «Жерің - анаң» дегені: туған жер адамды асырап, өсіріп, ырыс беретін қасиетті құт-береке көзі деген ой. Тура мағынада ел паналайтын орын, жер тіршілік ететін мекен сияқты көрінсе, астарлы мағынада ел — сүйеніш, жер — мәпелеп өсіретін мейірімді ана бейнесінде танылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «пана» сөзі қорғау, қорған болу ұғымын білдіреді. Ал «ана» — мейірім, қамқорлық, жылу, өмір сыйлау дегеннің символы. Сондықтан туған жерді анаға теңеу оның қадірін арттырады: анасын қалай құрметтесе, жерді де солай аялау керек деген ой жатыр. Ел мен жерді қатар айту арқылы халық бірлік пен отаншылдықты терең ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе шетелге оқуға не жұмысқа кеткен адамдарға өз тамырын ұмытпауға шақырады. Мысалы, бір жас маман үлкен қалада жүрсе де, ауылына жиі барып, ата-анасына көмектесіп, туған жерді көркейтуге үлес қосса, осы мақалдың мәні өмірде іске асады.
Jeriń - anań.