Елге құнды бол да, тірі қал,
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға елге пайдаң тисін, қоғамға құнды ісіңмен көрін деген ой айтады. Яғни тірі жүргенде бос өтпей, еліңе қызмет етіп, артына із қалдырған адам ғана есте қалады. Ал пайдасыз, әлсіз, мәнсіз өмір сүрген кісі тез ұмытылады деген астар бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елге құнды бол» дегені — халқыңа керек болу, еңбегіңмен, ақылыңмен, ісіңмен танылу. «Етігіңнің нәлі кеткенше» деген тіркес өмірдің ұзақ бір кезеңін меңзейді: етік тозып, табанының нәлі де кететіндей уақыт өтсе де, адам өз қадірін сақтауы керек. Яғни уақыт өте келсе де, адамшылық пен еңбектің ізі жоғалмауы тиіс.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал мамандықта, оқу мен еңбекте, қоғамдық іске араласуда жиі еске түседі. Мысалы, дәрігер ауылда бірнеше жыл жұмыс істеп, талай адамға көмек көрсетсе, оның аты сол ел ішінде құрметпен айтылады. Ал тек өз пайдасын ғана ойлаған адам көп ұзамай ұмытылады. Мақал адамды жауапкершілікке, пайдалы болуға, із қалдыруға үндейді.
Etigińniń náli ketkenshe umyt bolady.