Ел үмітін ер ақтар,
Ер атағын ел сақтар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ел мен ердің бір-біріне тірек екенін білдіреді. Ел сенген азамат сол үмітті ақтап, қиын сәтте халыққа сүйеу болуға тиіс. Ал ердің аты, абыройы, жақсы ісі тек жеке басымен емес, оны бағалап, ұрпаққа жеткізетін елдің жадында сақталады. Яғни, жігіттің ерлігі — халыққа қызмет етуде, ал халықтың қадірлеуі — сол ердің мәртебесін биіктетуде.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ел үміті» — халықтың сенімі, тілегі, арқа сүйер күткені. «Ер» — ел үшін жауап беретін азамат, батыр, намысты жан. «Ақтару» сөзі үмітті толық орындау, сенімді ақтау дегенді аңғартады. «Ер атағын ел сақтар» дегені — жақсы адамның даңқын жұрт жадында ұстап, кейінгіге үлгі етуі. Бұл жерде ел мен ердің арасындағы өзара құрмет анық көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды елге адал қызмет етіп жүрген дәрігерге, мұғалімге, құтқарушыға немесе ел намысын қорғаған спортшыға қатысты айтуға болады. Мысалы, ауылдың жас мұғалімі балаларды оқытып, талай оқушының жолын ашса, жұрт оның еңбегін бағалап, атына құрмет көрсетеді. Сонда ел үміті ақталып, ердің атағы сақталады.
Er ataǵyn el saqtar.