Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада: ауыл-аймақтың көркі малмен, өзен жағасының көркі талмен ажарланады. Астарлы мағынада: елдің ырысы — мал шаруашылығы, ал табиғаттың әсемдігі — оны күтіп, қорғай білу. Демек, тіршілікке нәр беретін нәрсе мен сол ортаның үйлесімі халық үшін өте маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ел көркі» деген тіркес халық тұрмысының байлығын, берекесін білдіреді. «Мал» — қазақ өміріндегі ырыс, кәсіп, күнкөріс көзі. «Өзен көркі» деп судың жағасын көріктендіріп, көлеңке мен сән беретін «тал» алынған. Тал — өзеннің шырайын ашатын, табиғатты жандандыратын бейне. Яғни мақал екі түрлі ортаға екі түрлі көрік беретін басты нәрсені салыстырып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табиғатты да, еңбекті де қадірлеуге үндейді. Мысалы, ауыл шаруашылығын дамытып, малды дұрыс бағып, өзен-көл жағасына ағаш отырғызу — осы мақалдың өмірдегі көрінісі. Ол адамға «береке мен сұлулық күтумен емес, күтіп-баптаумен келеді» деген ой салады.