Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ел болып, жұрт болып бірігіп әрекет етсе, сол қауымның ішінен қайратты ерлер шығады. Ал ер азаматтар тізе қосып, бір мақсатқа жұмылса, елдің еңсесі өсіп, мемлекеті бекемделеді. Астарлы мағынасы — жеке адамның күші де, халықтың қуаты да бірлікте жатыр. Ынтымағы бар жерде ерлік те, береке де көбейеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ел» — жай ғана халық емес, ортақ мүддеге ұйысқан қауым. «Ер» — батырлықтың ғана белгісі емес, жауапкершілік пен намыстың иесі. «Қауымдасу» сөзі адамдардың бір-біріне сүйеніп, ортақ іске жұмылуын білдіреді. Яғни мақал ер мен елді бір-бірінен бөлек емес, бірін толықтыратын күш ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ұжымдық жұмысқа, ауылдың, сыныптың не отбасының бірлігіне қатысты айтуға болады. Мысалы, бір ауыл тұрғындары жол жөндеу, тазалық немесе су мәселесін бірге шешсе, тірлігі түзеліп, ұйымшылдығы артады. Сонда ел ішінен белсенді азаматтар көрінеді, ал сол азаматтардың арқасында ел де нығаяды.
Er qaýymdassa, el bolady.