Екі тасына бірдей тұтқа салып айналдырсаң,
құм аласың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: екі тасқа бірдей тұтқа тағып, екеуін қатар айналдырсаң, одан құм шығады. Яғни, бір-біріне сай келмейтін, үйлеспейтін екі нәрсені орынсыз күшпен қоса пайдалансаң, нәтиже дұрыс болмайды. Астарлы мағынасы — адам ісінде де, қарым-қатынаста да жөнсіз қоспа, шала жоспар, екіұдай әрекет береке әкелмейді. Әр істі өз орны, өз реті, өз өлшемі бойынша істеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "екі тас" — ауыр, берік нәрсе; "тұтқа" — басқару, бағыт беру; "айналдыру" — әрекет ету, іске қосу; "құм" — бос, ұсақ, пайдасы аз нәтиже. Екі тасты қатар байлап жүргізу — бір істі дұрыс үйлестірмей, күшті босқа шашудың бейнесі. Халық осы арқылы артық әурешілікті, ретсіздікті әдемі образбен түсіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жобада, жұмыста немесе оқуда екі түрлі, бір-біріне сай келмейтін тәсілді қатар қолданғанда айтылады. Мысалы, бір адам бір тапсырманы әрі асығыс, әрі өте күрделі ережемен орындауға тырысып, нәтижені қиындатып жіберсе, "екі тасына бірдей тұтқа салып айналдырсаң, құм аласың" деуге болады.
qum alasyń.