Екі қыздың баласында туыстық жоқ,
Туыс қылам деудің дұрыстығы жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — екі қыздан тараған балалар бір әулеттің ішінде болғанымен, қан жағынан жақын туыстық болмайды деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — туыстықты орынсыз созып, жасанды түрде «туыс» деп атау дұрыс емес, әр қатынастың өз шегі мен жолы бар. Халық мұнда жеті ата, құдандалық, ағайындық тәртіпті сақтауды еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі қыздың баласы» деген тіркес бір әулеттен шыққанымен, тікелей қан байланысы жоқ адамдарды меңзейді. «Туыс қылам деудің дұрыстығы жоқ» дегені — жақындықты сөзбен емес, шын негізбен өлшеу керек екенін көрсетеді. Яғни, туыстық атаққа емес, шынайы тегіне, дәстүрлік өлшемге сүйенеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі күні бұл мақал туыстық қатынастарды шатастырмау, ата-тек пен отбасы байланысын дұрыс тану үшін қолданылады. Мысалы, біреу әпкесінің немесе қарындасының баласын өзімен бірдей туған туыс сияқты көргісі келсе, үлкендер «жақындықты құрметте, бірақ туыстықтың өз жөні бар» деп осы мақалмен ескертуі мүмкін.
Týys qylam deýdiń durystyǵy joq.